از ثانیه، دقیقه، ساعت و روز و هفته و ماه می گذریم تا به سال برسیم. فرصت اندکی نیست اما زود می گذرد. در این فرصت دانش آموزان حساسیتی را در مقابل خود دارند که بسیار برایشان حائز اهمیت و نگران کننده است که موجب وارد شدن استرس می شود هم بر خودش و هم والدینش. امتحانات می رسند و برخی قبولی خرداد و برخی شهریور و به هر حال در پی گذران روزهای سخت امتحانات می شوند تا برسند به مرحله ای که دیگر باید سرنوشت خود را رقم بزنند بلحاظ تحصیل.
کنکور! حتا نامش استرس زاست چه رسد که وارد عمل شویم و بخواهیم با آن دست و پنجه نرم کنیم. به عقیده برخی کارشناسان عدم قبولی برخی دانش آموزان همان استرسی است که به طرزی عجیب گریبان فرد را می گیرد و آنچنان می لرزد دست و پایت که در ذهن می آوری ای کاش آزمون فردا بود و ...؛ اگر قبول شود، دانش آموز پس از سالها تحصیل و تلاش وافر تا پیش از کنکور، که بسیار هم مبارک است.
اما اگر فرد با رنگ قرمز مردود روبه رو شود می بایست یکی از دو راه مقابل را برگزیند: 1- جزم کردن عزم برای شرکت در کنکور سال آینده 2- بی انگیزگی و ناراحتی و پشیمانی از درس خواندن و روی آوردن به کار و ... به هر جهت اینگونه که به گوش می رسد همه مشکلاتی که در چند سطر بالا آمده، دست به دست هم داده اند تا کنکور حذف شود! آری، حذف شود تا تنها به شرط معدل وارد دانشگاه شویم. برخی مخالفند و برخی موافق با این طرح. به همین سبب با چند تن از کارشناسان و مسئولین به گفتگو پرداخته ایم که مختصری از آن را در ذیل آورده ایم.
دکتر محمدعلی فیروزی ضمن اشاره به حذف کنکور تا سال 1390، گفت: حذف کنکور احتیاج به برنامه ریزی کلان دارد چرا که برگزاری کنکور فعلی مشکلات و نکات آزار دهنده ای را به همراه دارد.
معاون آموزشی دانشگاه شهید چمران اهواز تبعات مثبت این طرح را یادآور شد و افزود: تبعات مثبتی که در این طرح وجود دارد کاهش قابل توجه هزینه های سنگین پیش از کنکور، حذف استرس کنکور داوطلبان، که از اوایل دوره متوسطه با آن درگیر خواهند بود همچنین حذف استرس از خانواده ها چرا که با توجه به وقت و هزینه هایی که آنها برای فرزند دانش آموز خود می گذارند با استرس کنکور مواجه خواهند شد.وی ادامه داد: این طرح به این جهت می تواند مناسب باشد که دانش آموز با پذیرش در دانشگاه یک سال وقت و هزینه خود را هدر نداده است اما اگر بلعکس این اتفاق رخ دهد دانش آموز یکسال از عمر تحصیلی خود را از دست خواهد داد.
دکتر فیروزی همچنین با اشاره به تبعات منفی این طرح، گفت: انتخاب رشته به اجبار و گاهی از روی تصادف، منجر به افت تحصیلی و گاهی اخراج دانشجو می شود و ورود به دانشگاه به شرط معدل می تواند یکی از مشکلاتی را که به همراه داشته باشد انتخاب نادرست رشته ها باشد.
وی خاطرنشان ساخت: حجم عظیمی از کار معاونت آموزشی دانشگاه شهید چمران صرف تغییر رشته و انتقال دانشجویان است.دکتر محمدعلی فیروزی می گوید: در حال حاضر الگوی مناسب و جایگزین وجود ندارد و با اجرای این طرح نمی دانیم چگونه و چه مدلی را جایگزین کنکور خواهیم کرد.
دکتر فیروزی افزود:برخی دانشجویان، رشته های پرطرفدار، که امکان اشتغال و درآمد زایی را در آینده خواهند داشت را انتخاب می کنند مانند پزشکی و مهندسی در حالی که رشته های فوق دیپلم و کاردانی خالی از دانشجو است؛ حال سوال این مطرح است که چگونه و با چه معیاری دانشجوها را باید برگزید و باید به کدام دانشگاه راه یابند.
وی ضمن اشاره به طبقه بندی رشته ها، در دانشگاه های پیشرفته دیگر کشورها، گفت: این دانشگاه ها به سه دسته تقسیم شده اند که برخی برای تربیت نیروی کار می باشند تا وارد بازار کار شوند، برخی دانشگاه ها متخصص تولید می کنند تا در حوزه آموزش وارد کار شوند و برخی نیز مطابق با نیاز و میل مردم می باشند تا مردم با توجه به خواسته خود و در کنار شغل خود رشته مورد نظر را انتخاب نمایند.
معاون آموزش دانشگاه شهید چمران، گفت: بررسی سوابق علمی داوطلب باید به طور دقیق و مشخص تعیین و تعریف شود. در واقع خط و مشی برای پذیرش دانشجو در مقاطع مختلف و جایگزین کردن روش دقیق و علمی بجای آزمون کنکور مورد نیاز است.
وی ادامه داد: بحث مهم دیگر تعیین اولویت توسعه مناطق کشور است. این بدان معناست که توسعه دانشگاه ها بر اساس اصول و مطالعه نیست چرا که نیاز سنجی نگردیده است و تنها رشته هایی را که در فلان شهر و دانشگاه دیده ایم را وارد کرده ایم.به عنوان مثال اهواز که قطب صنعتی محسوب می شود رشته صنایع ندارد.
دکتر فیروزی ضمن اشاره به طرح وزیر کشور مبنی بر برگزاری کنکور در 4 نوبت، گفت: ما باید شیوه برگزاری کنکور را اصلاح کنیم به عنوان مثال برگزاری کنکور در تیرماه و در سراسر کشور می باشد که در مناطق جنوب و گرم کشور باید تغییر کند چرا که یکی از دلایل افت داوطلب بهنگام آزمون، گرما است.
وی افزود: در جلسه ای که 2سال پیش برگزار شد، از سوی معاونت آموزشی دانشگاه شهید چمران پیشنهاد شد که آزمون را در دو نوبت تیرماه در مناطق سردسیر و برای مناطق گرمسیر در بهمن ماه برگزار شود.معاونت آموزشی شهید چمران تصریح کرد: برگزاری کنکور برای رشته های پر طرفدار باید حفظ شود.
وی یادآور شد: نمره ها و معدل هایی که در دبیرستان به دانش آموزان داده می شود تا چه میزان می تواند قابل اعتبار باشد؟ در واقع بحث بر این است که آیا سوال های دوره متوسطه و دانشگاه یکسان است و آیا عدالت برقرار است؟وی در پایان به پذیرش داوطلبان دوره های کارشناسی اشاره می کند و می گوید: در حال حاضر نزدیک به 5 سال است که دوره های کارشناسی به شرط معدل تبدیل گردیده در حالی که اختلاف، میان نمرات حتا 01/0 هم مشاهده شده است.
در ادامه کارشناس رئیس گروه نظری و پیش دانشگاهی سازمان آموزش و پرورش استان خوزستان ضمن اشاره به حذف کنکور، گفت: این طرح ریشه طولانی دارد و در حال حاضر عملن زمینه های اجرایی کردن طرح آماده نیست.
فرخ خجسته می گوید: این طرح بلحاظ اینکه سرنوشت دانش آموز پس از چند سال تحصیل در 2 یا 3 ساعت آزمون رقم نخورد به اجرا در خواهد آمد.وی افزود: دانش آموز با تاخیر در، ورود به دانشگاه به نوعی دچار بی انگیزگی خواهد شد. بنابراین اجرای این طرح از استدلال قوی و مناسبی برخوردار است.
خجسته گفت: اینگونه که مصوب شده است امتحانات به صورت نهایی برگزار خواهند شد و دبیر هیچ گونه تاثیری در نمرات نخواهد داشت چرا که دانش آموزان در حوزه های دیگر امتحان خود را برگزار می کنند.
وی یادآور شد: نمرات و سوالات از استاندارد بالاتری برخوردار خواهند بود و عملکرد تحصیلی نیز افزایش خواهد یافت.کارشناس رئیس گروه نظری و پیش دانشگاهی آموزش و پرورش خوزستان می گوید: تا کنون سال سوم و مقطع پیش دانشگاهی امتحانات خود را به صورت نهایی برگزار می کنند و طبق برنامه سال دوم متوسطه نیز اینگونه خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: طبق جلساتی که تا کنون برگزار شده است قرار بر این است که از خرداد ماه سال آینده امتحانات به صورت نهایی برگزار شوند.فرخ خجسته در پایان گفت: در امتحانات نهایی آسیب ها به حداقل خواهد رسید. هر چند که فشارهایی که سازمان سنجش متحمل شده است بر دوش آموزش و پرورش خواهد آمد.
یوسف الهی زاده مندنی می گوید: از دیرباز در سنتایرانی آموختن علم و ادب همیشه به مانند دو بال برای پیشرفت مورد تاکید فراوان بوده است.این استاد دانشکده الهیات گفت: اکنون باید دریافت که هدف طلاب علم و دانشجویان علوم از روی اخلاق و دانایی است یا تنها برای کسب مدرک و توانمندی های مالی؟
وی افزود: شاید برخی بگویند مدرک نیز یک ضرورت علمی است؛ نگارنده با این حرف هیچ گونه مخالفتی ندارد ولی اگر آرام آرام همه چیز یک جامعه از اصل به فرع توجه نماید، آیا این جامعه، جامعه متعالی و مدینه فاضله خواهد شد؟
الهی زاده مندنی خاطرنشان ساخت: اذا می بینیم در حوزه های علمیه مدرک خیلی جایگاه خاصی ندارد، هر چند تقسیم بندی مقاطع مختلف علمی و پایه های مختلف علم آموزی چیزی بدی هم نیست و به طور خاص معتقدیم اینکه فرصتی ایجاد شود تا همه مردم یک کشور به خصوص جوانان، فرصت تحصیل بدست آورند، مطلوب است اما مانند هر پدیده و یا واقعیت اجتماعی دیگر باید شروط لازم آن در نظر قرار گیرد.
وی تصریح کرد: حذف کنکور طرح مناسبی نمی تواند باشد مگر در مقاطع فوق دیپلم یا لیسانس که اکتفاء به یک مصاحبه فنی و گزینش شفاعی علمی کافی است، همچنین در این پروسه باید مراقب بود تا تعداد اندکی از دانشجویان به صورت اتفاقی و بدون داشتن صلاحیت صاحب مدرک نشوند.
یوسف الهی زاده مندنی گفت: مدیران آموزشی و پژوهشی باید با پرهیز از هرگونه بکار گیری سلائق مقطعی یک نظام هماهنگ آموزشی را تعریف نمایند و با استفاده از تجارب اساتید قدیم و جدید در سطح دانشگاه و حوزه های مقدس علمی و عنایت به رهنمودهای مقام عظمای رهبری در توجه به علوم انسانی از یک سو و علوم فنی از سوی دیگر ساختاری وضع کنیم که همانطور که یک جوان در مراکز علمی علوم روز را بدست می آورد اخلاق و باورهای ملی و مذهبی خود را نیز تکامل بخشند.
وی ادامه داد: بحث اخلاق را باید در سطح جامعه به صورت کلی و یکنواخت بالا برد و بعضن جلوی رشد برخی از مفاسد اخلاق را به شدت سلب نمود.این استاد دانشگاه ضمن اشاره به مثالی در ارتباط با مطلب فوق، گفت: متاسفانه در سیستم آموزشی فعلی ریاکاری، تقلب، دو رویی، زرنگی بی اخلاق را به جوانانمان آموزش می دهیم. حال آنکه فرهنگ سخن اسلام به شدت جلوی اینگونه رفتارها حساسیت نشان دهد.
مندنی زاده الهی خاطرنشان ساخت: با آرزوی اینکه همه اقشار جامعه از پیر و جوان، علم را بخاطر بدست آوردن و کسب فضیلت از گهواره تا گور دنبال نمائیم و نه کسب مدرک.
وی در پایان خاطرنشان ساخت: با ارزوی شکوفایی هر چه بیشتر جوانان ایران اسلامی در زیر سایه ولایت معظم و معزز آیت الله خامنه ای مرشد بی بدیل که ستاره درخشان علم و ادب و اخلاق و فخر جهان امروز است.در پایان قربانعلی سعادت نیا گفت: حذف کنکور در کشور جوانی چون ایران می تواند جوانان را 2 تا 6 سال مشغول فعالیت های تحصیلی و مسایل آموزشی کند تا دست اندرکاراتن زمینه خدمات اقتصادی، اجتماع، فرهنگی و .. را نیز فراهم آورند.
این استاد دانشگاه می گوید: توسعه کشور به حضور نیروهای جوانان نخبه و علاقه مند این مرز و بوم دارد بنابراین حذف کنکور در جهت توسعه کشور مثمر ثمر خواهد بود.
حجت الاسلام و المسلمین سعادت نیا گفت: عدم موفقیت ما به پای عدم توانایی اسلام در جامعه خواهد بود در حالی که در دنیای اسلام کشورهایی با پشتوانه های شرقی و غربی در تلاشند تا الگوهای لائیک طراحی کنند مسئولیت ما در بحث آموزشی و پرورش جوانان دو چندان است.
وی در پایان یادآور شد: ما باید در جهت معرفی هر چه بهتر دین اسلام از فاکتورهای مختلفی بهره بگیریم و تلاش خود را افزایش دهیم.